U američkom desničarskom listu Washington Examiner objavljen je tekst izraelskog autora Josea Leva Alvareza u kojem otvoreno zagovara nezavisnost Republike Srpske i poziva administraciju Donalda Trumpa da promijeni američki pristup Bosni i Hercegovini. Tekst je objavljen pod naslovom “Pustite Bosnu da se raspadne: Zašto Donald Trump mora priznati nezavisnu Republiku Srpsku”, a Alvarez u njemu iznosi niz tvrdnji kojima pokušava obrazložiti svoj prijedlog.
Autor tvrdi da američka politika prema Bosni i Hercegovini počiva na pogrešnim pretpostavkama te ocjenjuje da multietnički politički sistemi na Zapadnom Balkanu ne mogu opstati.
“Opsesija američkog establišmenta s disfunkcionalnom Bosnom i Hercegovinom ignoriše realnost i kreira opasan sigurnosni vakuum. Historija dokazuje da na Zapadnom Balkanu ne uspjevaju multietnički eksperimenti, koji se očekivano raspadaju zbog internih kontradikcija. Zbog toga Washington mora odustati od slavljenja propale ideje stabilnosti i krenuti na diplomatski put prepoznavanja nezavisnosti Republike Srpske”, navodi Alvarez.
Njegova argumentacija zasniva se na tvrdnji da bi samoopredjeljenje etničkih grupa donijelo veću stabilnost Balkanu.
Alvarez se pritom osvrće i na Dejtonski mirovni sporazum, tvrdeći da on nije riješio uzroke sukoba.
“Dejtonski sporazum nije donio mir, on je samo zamrznuo linije fronta iz 1995. godine, zarobivši 1,1 milion uglavnom etničkih Srba unutar vještačke države. Nametanje ovog braka iz interesa garantuje trajne tenzije; međutim, zapadni kreatori politike i dalje su slijepi za nedostatke vlastite tvorevine”, napisao je.
Demografiju RS-a povezuje s njenim političkim statusom
Autor dalje tvrdi da činjenica što Republika Srpska nije nezavisna država doprinosi njenom “demografskom krahu”. U tekstu navodi podatak da je ovaj entitet tokom prethodnih nekoliko godina napustilo 620.000 ljudi.
Alvarez se osvrće i na ekonomski utjecaj velikih sila u RS-u. Izražava žaljenje zbog toga što, prema njegovom mišljenju, Sjedinjene Američke Države nisu ulagale dovoljno novca, tvrdeći da je prostor koji je ostao otvoren iskoristila Kina.
“Od 2010. godine Peking je u infrastrukturu RS-a uložio više od tri milijarde dolara, pretvarajući kapital u sredstvo političkog utjecaja kroz projekte autoputeva i energetike. Istovremeno, Moskva osigurava poluge utjecaja putem istočnih interkonekcija, vezujući Banju Luku za svoju odmetničku sferu. Dok State Department bez pogovora brani himeru, neprijateljske sile učvršćuju svoje pozicije. Ova diplomatska paraliza poziva na agresiju, a pritom ne donosi sigurnost, investicije ni rast”, tvrdi Alvarez.
Kosovo navodi kao primjer za Republiku Srpsku
U nastavku teksta Alvarez pravi paralelu između Republike Srpske i Kosova te smatra da bi američka politika prema Prištini mogla poslužiti kao model za njegov prijedlog.
Podsjeća da je Washington 2008. godine podržao Kosovo i tvrdi da je time pomogao stvaranje funkcionalne države koja upravlja sigurnošću bez izazivanja šireg sukoba.
Prema njegovim riječima, Republika Srpska ima zasebne institucije, demografsku većinu i važan geografski položaj. Istovremeno tvrdi da Sarajevo nije u stanju kontrolisati zapadnobalkanski migracijski koridor.
“Umjesto da zamrznute tvorevine ostavi ranjivim na manipulaciju protivnika, suverenitet pod američkim vodstvom pretvara ih u održive partnere”, napisao je Alvarez.
Prema njegovom prijedlogu, Republika Srpska bi u takvom scenariju postala partner Sjedinjenih Američkih Država po modelu Kosova, ali i Egipta i Izraela, odnosno dobila bi status jednog od glavnih saveznika izvan NATO-a.
Predložio plan u tri koraka
Alvarez u tekstu navodi i tri konkretna koraka koje bi Washington, prema njegovom mišljenju, trebao poduzeti.
Prvi bi podrazumijevao paralelnu američku strategiju prema Banjoj Luci i Prištini, pri čemu bi svaki daljnji napredak bio uslovljen međusobnim priznanjem, zajedničkim protokolom o sigurnosti granice i uklanjanjem ruskih obavještajnih operativaca.
Drugi korak odnosio bi se na ekonomiju. Alvarez predlaže da Američka međunarodna razvojna finansijska korporacija, DFC, restrukturira kineski dug u instrumente koje bi podržavale Sjedinjene Američke Države, uz osiguravanje prava prvenstva na ključnu infrastrukturu.
Kao treću tačku predlaže angažman Pentagona i uspostavljanje logističkog čvorišta u Banjoj Luci, koje bi se, prema njegovoj zamisli, finansiralo preusmjeravanjem dijela evropske sigurnosne pomoći.
Na kraju teksta Alvarez poziva Trumpa da sigurnost Balkana ne prepušta, kako ih naziva, “korumpiranim lokalnim posrednicima”, nego da primijeni snažniji američki pritisak.
“Razgradnja ove diplomatske kuće od karata zahtijeva stratešku jasnoću, a ne birokratsku taštinu. Američka moć mora biti temelj sigurnosti Balkana; suočavanje sa strukturnim neuspjehom mnogo bolje štiti ključne nacionalne interese nego finansiranje još jedne decenije upravljane paralize”, zaključuje Alvarez.
Nije poznato da li je riječ o jednom od lobističkih tekstova koji se pojavljuju u američkim, uglavnom desničarskim medijima, a čiji su autori povezani s kompanijama koje plaća Vlada Republike Srpske. U samoj objavi nema jasne oznake da je tekst plaćen.
U dostavljenom materijalu navodi se i ocjena da pojava ovakvih teza u američkim medijima može izazvati zabrinutost zbog otvorenog zagovaranja rušenja Dejtonskog mirovnog sporazuma i poteza koji bi mogli dovesti do novih nestabilnosti u Bosni i Hercegovini i širem području Zapadnog Balkana.
data-nosnippet>