U oktobru je najavljen i referendum čiji rezultati, iako pravno neobavezujući, mogu dodatno zakomplikovati političku scenu.
Kontradiktorni stavovi Milorada Dodika, institucionalni apsurd u bh. entitetu Republika Srpska i podijeljena međunarodna zajednica samo su dio složene političke situacije pred prijevremene izbore za predsjednika Republike Srpske, zakazane za 23. novembar. Politika u Republici Srpskoj sve više se vodi bez jasne strategije, što može imati značajne posljedice i po BiH kao cjelinu, upozoravaju analitičari.
Od kategoričnog odbijanja vanrednih izbora za predsjednika RS-a, do izjava da “nema ništa protiv” da SNSD ponudi kandidata. Nekada su kontradiktorne poruke Milorada Dodika stizale jednom godišnje. Danas se mijenjaju iz sedmice u sedmicu, kaže novinar Dejan Šajinović. Svjedoci smo politike koja se ne vodi u okvirima jasne strategije, već kao kontinuirana improvizacija.
“Mislim da je Dodikova najveća greška što je previše računao na Moskvu koja u ovom trenutku ne može puno da mu pomogne i stavi ga u poziciju aktivnog pregovarača. On je doveo sebe u situaciju da ga događaji prestižu. On više ne kontroliše procese i otuda konfuzija u izjavama”, smatra Šajinović.
Nedosljednost domaćih, ali i međunarodnih političkih aktera, Bosnu i Hercegovinu dovela je u stanje institucionalnog apsurda. Republika Srpska trenutno formalno nema predsjednika, ali ima čovjeka koji i dalje obavlja tu funkciju. Bosna i Hercegovina ima pravosnažnu sudsku presudu, ali nema mehanizam da je provede. Kraj se ne nazire, kaže politikolog Vlade Simović.
“Nemate jasno definisane međunarodne odnose i međunarodno pravo, i svi žele to da iskoriste za sebe. Zato u BiH imamo konstantno politiku zatezanja konopca u nadi da onaj drugi će biti pametniji i popustiti”, kaže Simović.
Ni stavovi međunarodne zajednice nisu jedinstveni. Dok dio partnera u potpunosti podržava legitimitet visokog predstavnika, zbog čijeg nepoštovanja je Miloradu Dodiku pravosnažno izrečena sudska presuda i oduzet mandat, drugi s njim nastavljaju komunikaciju na zvaničnom nivou. U Rusiji i Mađarskoj dočekan je i predstavljen kao predsjednik Republike Srpske.
“Kod nas godinama jedan čovjek se ponaša kao da je on sinonim za svaku instituciju, a institucije postoje samo formalno. Rasplet situacije je potpuno očekivan. I nema naznaka da bi se u dogledno vrijeme moglo nešto promijeniti”, ističe Ivana Korajlić iz Transparency Internationala BiH.
Prijevremeni izbori za predsjednika Republike Srpske zakazani su za 23. novembar, ali o kandidatima se i dalje samo nagađa. U oktobru je najavljen i referendum čiji rezultati, iako pravno neobavezujući, mogu dodatno zakomplikovati političku scenu.