Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske (FZO RS) uputio je medijima dodatna pojašnjenja povodom najava da će penzioneri koji su penzije stekli u inostranstvu morati plaćati zdravstveno osiguranje u Republici Srpskoj, ističući da se ta obaveza odnosi isključivo na određene kategorije osiguranika.
Podsjećamo, skoro 10.000 srazmjernih penzionera sa većinskim radnim stažom ostvarenim u inostranstvu koji žive u RS od 1. maja ostaje bez zdravstvenog osiguranja.
„Penzioneri Republike Srpske koji su cijeli ili većinski radni vijek proveli u Republici Srpskoj i BiH nemaju nikakvu dodatnu obavezu plaćanja doprinosa za zdravstveno osiguranje, osim one obaveze koju za njih već uplaćuje Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske, dakle ništa dodatno“, saopšteno je iz Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske.
Takođe, kako navode, penzioneri drugih zemalja koji su cjelokupan radni staž proveli u državama sa kojima Bosna i Hercegovina ima zaključen ugovor o socijalnom osiguranju takođe nemaju obavezu dodatnog plaćanja zdravstvenog osiguranja, jer za njih to pokriva osiguranje zemlje iz koje primaju penziju.
Ko mora plaćati doprinos za zdravstveno osiguranje
Obavezu plaćanja doprinosa za zdravstveno osiguranje po stopi od 10,2 posto imaju isključivo osobe koje:
– primaju penziju iz drugih država u kojima su provele većinski radni vijek, a imaju prebivalište u Republici Srpskoj,
– primaju penziju iz država sa kojima BiH nema zaključen sporazum o socijalnom osiguranju, a u tim državama su takođe provele većinski radni vijek i imaju prebivalište u Republici Srpskoj.
Ova obaveza, podsjećaju iz Fonda, postoji bez obzira na manji dio staža ostvaren u Republici Srpskoj, jer se radi o licima koja većinski prihod ostvaruju izvan Republike Srpske.
„Dakle, obavezu o kojoj se u javnosti najčešće pogrešno govori imaju samo oni koji su većinski radni vijek proveli u inostranstvu i po tom osnovu primaju većinski dio svoje penzije“, dodaju iz Fonda.
Ističu da su ta lica tokom radnog vijeka radila u inostranstvu, tamo ostvarivala prihode, uplaćivala doprinose i koristila zdravstveni sistem.
„Kada danas žive u Republici Srpskoj i ovdje koriste zdravstvenu zaštitu, ne plaćaju doprinose u državama iz kojih primaju penziju, pa im u pravilu taj dio primanja ostaje, dok zdravstvenu zaštitu koriste u Republici Srpskoj u punom obimu. Zato je prirodno i logično da učestvuju u finansiranju sistema koji koriste u Republici Srpskoj.
Dakle, mišljenja koja se, za dnevnopolitičke potrebe, iznose u javnosti ne znače da se ova lica oslobode plaćanja doprinosa za zdravstveno osiguranje, već da za njih zdravstveno osiguranje plaćaju penzioneri Republike Srpske, zaposleni, kao i svi građani kroz budžet“, navodi se u saopštenju.
Ko ima pravo na zdravstveno osiguranje
Naglašava se da takav pristup nije u skladu sa principima pravičnosti i solidarnosti na kojima počiva sistem obaveznog zdravstvenog osiguranja, te da nije ni logičan ni moralan.
„Kada je riječ o ustavnoj zaštiti djece, trudnica i starih, koja se u javnosti pogrešno i tendenciozno tumači, podsjećamo da je Republika Srpska još 2019. godine donijela zakonsko rješenje kojim je obezbijeđena zdravstvena zaštita za sve socijalno osjetljive kategorije stanovništva“, stoji u saopštenju Fonda.
Također, navode da je Zakonom o obaveznom zdravstvenom osiguranju jasno definisano da se, ukoliko lice nema drugi osnov osiguranja, osiguranim licima smatraju, između ostalih: djeca, učenici i studenti, trudnice i porodilje, lica starija od 65 godina, osobe sa invaliditetom, oboljeli od malignih, hroničnih i drugih teških bolesti, lica bez prihoda, kao i druge posebno osjetljive kategorije.
„Za ova lica doprinose ne plaćaju sami građani, već ih obezbjeđuje Republika Srpska iz budžeta, što je jasno propisano zakonom. To znači da se ustavna zaštita ovih kategorija ne ogleda u tome da doprinosi ne postoje, već u tome da država preuzima obavezu njihovog plaćanja, kako bi se zaštitili najugroženiji“, dodaje se u saopštenju.
S druge strane, kako ističu, lica koja većinski prihod ostvaruju iz inostranstva ne spadaju u kategorije za koje država preuzima tu obavezu, već su zakonom definisana kao poseban osnov osiguranja i u skladu s tim imaju obavezu učešća u finansiranju sistema koji koriste.
„Zato se ova dva pitanja ne mogu izjednačavati.
Jedno je socijalna zaštita najugroženijih, koju finansira Republika Srpska iz budžeta, a drugo je uređenje sistema tako da svi koji koriste zdravstvenu zaštitu učestvuju u njenom finansiranju. Zdravstveni sistem može biti pravičan samo ako ga koriste svi, a isti finansiraju u skladu sa svojom ekonomskom snagom“, saopštio je Fond.