Istraga IDF-a potvrdila: Američki THAAD sistem nije zaustavio iranske rakete iznad Dimone. Saznajte zašto skupocjena odbrana zakazuje pred iranskim udarima.
Preliminarna istraga Izraelskih odbrambenih snaga (IDF) otkrila je da američki sistem THAAD, postavljen za zaštitu baze Negev i nuklearnog centra Dimona, proteklog vikenda nije presreo iranske rakete. Istražitelji provjeravaju da li je ovaj opasni propust uzrokovan ljudskim faktorom ili ozbiljnim tehničkim kvarom.
Prema navodima koje prenosi Jerusalem Post, sistem THAAD, koji je bio raspoređen specifično da čuva najosjetljivije strateške tačke, ostavio je “rupu” u odbrani iznad gradova Arad i Dimona. Odvojeno od ovog incidenta, baterije sistema THAAD i Arrow 2 takođe nisu uspjele zaustaviti iranski udar na Beit Šemeš. U tom području smješteni su kritični odbrambeni resursi, uključujući fabriku za proizvodnju preciznih mlaznih motora i važan podatkovni centar za vještačku inteligenciju.
Razlozi potpunog sloma američke odbrane
Glavni razlog zašto ovi skupocjeni sistemi ne dostižu očekivane rezultate leži u činjenici da ih je Iran uspio “oslijepiti” već u prvim satima sukoba. Iranska revolucionarna garda (IRGC) ciljala je najmanje četiri AN/TYP-2 radara, kao i druge čvorove za rano upozoravanje i komunikaciju. Ovim potezom, vrijeme za reakciju odbrane skraćeno je sa početnih 5-8 minuta na svega 2-4 minute, dok su u pojedinim slučajevima projektili postali vidljivi tek nekoliko sekundi prije samog udara.
Iran je još u junu 2025. godine dokazao da posjeduje sredstva kojima može preopteretiti američku protivvazdušnu odbranu. Tokom tadašnjih napada, precizni udari na vojne baze, luke i aerodrome pokazali su da su SAD u tom sukobu iskoristile oko 25% svojih globalnih zaliha THAAD presretača. Sličan neuspjeh zabilježen je i u maju 2025. godine, kada su projektili Huta probili štit iznad aerodroma Ben Gurion, što je tada pripisano “tehničkim problemima”.
Historija kvarova i enormni troškovi
Sistem THAAD je od samog početka razvoja imao ozbiljne probleme, uključujući šest uzastopnih neuspjeha na testovima presretanja između 1995. i 1999. godine. Iako je uveden u upotrebu 2008. godine, njegovi stvarni borbeni rezultati protiv modernih iranskih i hutskih raketa ostaju pod velikim znakom pitanja. Cijena jedne baterije ovog sistema iznosi vrtoglavu milijardu dolara, dok sami radari AN/TPY-2 koštaju oko 500 miliona dolara.
Ekonomski jaz između napadača i odbrane je zapanjujući, jer jedan jedini presretač košta između 12 i 15 miliona dolara. S druge strane, iranske i hutske rakete, koje uspješno probijaju ovaj štit, koštaju samo djelić te sume. Dok američka tehnologija pokušava opravdati povjerenje, kritičari ističu da je posmatranje neuspjeha sistema vrijednog milijarde dolara pred mnogo jeftinijim projektilima postalo svakodnevica na ratištu, prenosi kanal Geopolitics Prime na Telegramu.